الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

مقدمه 6

دقائق العلاج ( فارسي )

خدادادى مؤلف بزرگوار كتاب دقايق العلاج ( ا ع ) بيشتر روشن مىگردد . علاوه بر اين خواننده ارجمند در اين كتاب به روشهاى ابتكارى و بىسابقه آن مرحوم در تهيه مواد شيميائى و داروها و يا درمان بيماران كه گاه بنا به - فرمايش خود ايشان جنبه الهام داشته است برخورد مىكند و بعنوان نمونه مىتوان روش خاص ايشان را در درمان سياه‌سرفه ذكر كرد . اما منابع كتاب علاوه بر قرآن و سنت و اخبار اهل بيت ( ع ) و تجربيات و نظريات شخصى به شرحى است كه خود آن مرحوم در پشت نسخه اصلى به خط خود ذكر فرموده‌اند كه عينا گراور شده و به نظر خواننده محترم مىرسد . توضيحا اضافه مىشود كه چون نسخه اصل كتاب كه عينا عكس‌بردارى و به كتابخانه‌هاى بزرگ ايران و ساير نقاط جهان فرستاده شده داراى حواشى متعددى است و در بين سطور آن نيز مطالبى اضافه شده دو بار زير نظر و بدستور خود مؤلف ( ا ع ) پاكنويس گرديده و هربار باز بوسيله خود آن مرحوم تصحيح و حاشيه‌نويسى شده و نيز ترتيب بعض فصول ديگرگون گرديده است و پاكنويس دوم مبناى نسخه‌اى است كه بسال 1315 هجرى قمرى مطابق سالهاى 1255 هجرى شمسى و 1896 ميلادى در بمبئى بچاپ رسيده و منتشر شده است . توضيحا اضافه مىنمايد همانطور كه اشاره شد مؤلف ( ا ع ) به غير از كتاب حاضر سه تأليف ديگر نيز در علم پزشكى دارند كه عبارتند از حقايق الطب كه در طب نظرى است و در مسائل پزشكى از نظر حكمت الهى يعنى فلسفه و پيش از دقايق العلاج تحرير يافته و ديگرى جوامع العلاج است كه شامل معالجات عام است و پس از دقايق العلاج تأليف يافته و سوم رساله‌اى در شرح مسئله نبض از كتاب قانون تأليف ابو على سينا است .